Debaty sejmoweI Kadencja

Interpelacja w sprawie zasad naliczania podatku VAT przy sprzedaży samochodów osobowych

   Sprzedaż samochodów osobowych dokonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez podatnika opodatkowanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podlega opodatkowaniu tym podatkiem, bądź jako sprzedaż towaru handlowego (art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - DzU nr 144, poz. 930), bądź jako sprzedaż składnika majątku związanego z prowadzoną działalnością (art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. e powołanej ustawy). Ponadto od 1 stycznia 1999 r. sprzedaż samochodu osobowego, jeżeli następuje przed pierwszą rejestracją dokonywaną na terytorium RP, podlega także opodatkowaniu podatkiem akcyzowym na podstawie § 5 i § 18 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ministra finansów z dnia 16 grudnia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (DzU nr 157, poz. 1035).

   Nieścisłości i rozbieżności interpretacyjne budzi jednak fakt związany z odprowadzaniem przez podmioty gospodarcze VAT od dokonanej sprzedaży samochodu osobowego. Urzędy skarbowe z reguły przyjmują, że sprzedaż samochodu osobowego wykonywana przez podatnika zwolnionego podmiotowo z VAT także jest zwolniona z tego podatku, chyba że w związku z taką sprzedażą powstanie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym. Jednak zdaniem podmiotów gospodarczych prowadzących sprzedaż samochodów osobowych w świetle wyroku NSA z dnia 30 kwietnia 1998 r. (sygn. akt I SA/Po 1681/97) kwestia ta nie jest do końca czytelna.

   Ta i inne sprawy wymagają często dodatkowych wyjaśnień w trybie art. 14 § 4 ordynacji podatkowej z urzędami skarbowymi właściwymi dla danych podmiotów gospodarczych. Próby wyjaśnienia w inny sposób często kończą się rozbieżnymi interpretacjami i adekwatnymi konsekwencjami dla tychże podatników (trzeba szczerze powiedzieć, że i próby wyjaśnienia określonych problemów także w trybie ordynacji podatkowej nie zawsze doprowadzają do ustalenia jednolitego stanowiska aparatu skarbowego, gdy porównuje się stanowiska różnych urzędów skarbowych).

   Przedstawiona w niniejszej interpelacji kwestia jest jedną z olbrzymiej liczby przykładów wskazujących na fakt braku jasności i czytelności przepisów polskiego prawa podatkowego, w którego interpretacji gubią się już nie tylko podatnicy, ale także pracownicy urzędów i izb skarbowych oraz prawnicy i doradcy podatkowi (interpelacja niniejsza została napisana po próbach wyjaśnienia omawianego problemu, zgłaszanego na dyżurach poselskich, u prawników i doradców prawnych oraz u pracowników administracji skarbowej).

   W związku z tymi i innymi wątpliwościami zainteresowanych sprawą środowisk gospodarczych i osób fizycznych, pragnę panu ministrowi zadać następujące pytania:

   1. Jaki podatek powinna zapłacić osoba prowadząca działalność gospodarczą i będąca płatnikiem podatku dochodowego zryczałtowanego, a nie płatnikiem VAT, w następujących przypadkach:

   1) zakupienia i sprowadzenia z zagranicy na terytorium RP samochodu osobowego, oclonego i zarejestrowanego w roku 1998, a sprzedanego po 1 stycznia 1999 r.?

   2) sprzedaży ww. samochodu po upływie 6 miesięcy od daty zakupu i oclenia?

   3) zakupienia samochodu osobowego używanego w RP w roku 1998, a sprzedania go po dniu 1 stycznia 1999 r.?

   4) zakupienia samochodu osobowego używanego w RP w roku 1999 i sprzedania go w 1999 r.?

   2. Jaki podatek powinna zapłacić osoba fizyczna, która nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a sprzedała samochód osobowy w następujących okolicznościach:

   1) zakupienia samochodu w roku 1998, a sprzedania go po dniu 1 stycznia 1999 r., lecz przed upływem 6 miesięcy od daty zakupu?

   2) sprzedaży ww. samochodu po upływie 6 miesięcy od daty zakupu?

   3) zakupienia samochodu używanego w roku 1999 i sprzedania go przed upływem 6 miesięcy od daty zakupu?

   4) zakupienia samochodu używanego w roku 1999 i sprzedania go po upływie 6 miesięcy od daty zakupu?

   3. Jaki podatek powinna zapłacić osoba, która w momencie zakupu samochodu osobowego używanego prowadziła działalność gospodarczą i była płatnikiem podatku zryczałtowanego, a nie płatnikiem VAT, a w momencie sprzedaży tegoż samochodu już nie prowadziła działalności gospodarczej, jeśli dokonała tego w następujących okolicznościach:

   1) sprzedała samochód używany, sprowadzony z zagranicy, oclony, zarejestrowany w roku 1998, przed upływem 6 miesięcy od daty zakupu?

   2) sprzedała ww. samochód po upływie 6 miesięcy od daty zakupu?

   3) sprzedała ww. samochód po upływie 6 miesięcy od daty wyrejestrowania działalności gospodarczej?

   4) sprzedała ww. samochód przed upływem 6 miesięcy od daty wyrejestrowania działalności gospodarczej?

   4. Na jakim etapie są prace związane ze stworzeniem nowego systemu podatkowego (jeśli chodzi o podatki bezpośrednie, jak i pośrednie) oraz jaki ta reforma będzie miała charakter i zakres?

   5. Czy można się spodziewać, że nowe przepisy zostaną uchwalone w bieżącym roku, tak aby mogły obowiązywać od 1 stycznia 2000 r., i czy nowy system podatkowy będzie bardziej czytelny i zrozumiały nie tylko dla wysokiej klasy specjalistów, ale także dla średnio wykształconego podatnika?

   Poseł Adam Stanisław Szejnfeld

   Piła, dnia 24 marca 1999 r.